วันนี้เรามาศึกษาเรื่องราวของอาณาจักรที่ต้องบอกเลยว่า เป็นอาณาจักรที่อยู่ทางภาคอีสานของไทยในอดีต กับ อาณาจักร โคตรบูรณ์ ซึ่งเป็นหนึ่งอาณาจักรโบราณทางภาคอีสานของประเทศไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 11-15 ในระหว่างปีพุทธศักราช 1000 ถึง พุทธศักราช 1500 ที่มีตั้งอยู่ในบริเวณแม่น้ำโขงครอบคลุมในพื้นที่ทางอีสานตอนบนตั้งแต่ อุดรธานี หนองคาย  นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ ถึงอุบลราชธานี นับถือพุทธศาสนา อาณาจักรได้มีการสร้างพระเจดีย์สำคัญ คือ พระธาตุพนม มีเมืองหลวงคือ มรุกขนคร ซึ่งขึ้นใหม่ใต้เมืองท่าแขก บนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ในเรื่องราวของตำนานอุรังคธาตุกล่าวถึงเรื่องของการสร้างโบราณสถานสำคัญทางพุทธศาสนานิกายเถรวาท คือ เจดีย์พระธาตุพนมที่เมืองนครพนม ในประมาณพุทธศตวรรษที่ 13 เป็นเจดียสถานที่เก่าแก่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีอายุกว่าพันปีมาแล้ว มหาชนเชื่อกันว่า ภายในเจดีย์มีการบรรจุพระบรมธาตุส่วนหน้าพระอุระของพระพุทธเจ้าซึ่งเรียกว่า “พระอุรังคธาตุ” ลวดลายและภาพที่สลักบนแผ่นอิฐ ประดับรอบพระธาตุเจดีย์ทั้ง 4 ด้าน เป็นลักษณะศิลปกรรมของตนเองโดยเฉพาะ เจดีย์พระธาตุพนมสร้างขึ้นโดยชุมชนที่ตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณ 2 ฝั่งแม่น้ำโขง เป็นปูชนียสถานที่รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนบริเวณลุ่มแม่น้ำโขงและดินแดนต่างๆในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อาณาจักรโคตรบูร เสื่อมอำนาจลงเมื่อถูกอาณาจักรล้านช้างของลาวนำโดยเจ้าฟ้างุ้ม บุกโจมตีและเกิดโรคระบาดที่ทำให้ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก เป็นอีกหนึ่งอาณาจักรโบราณของไทยที่มีเรื่องราวที่ควรน่าศึกษาเป็นอย่างมาก และเป็นอาณาจักรที่มีอารยธรรมและวัฒนธรรมในลุ่มแม่น้ำโขง ครับ